Uniek is de beste omschrijving voor de Zweedse film Gräns. Gräns is een film gemaakt door Ali Abbasi en is de Zweedse inzending voor de Oscars. Of hij een kans heeft om een prijs binnen te slepen? Zeker. Gräns is één van de meest fascinerende en onvoorspelbare films van 2018. Let op: deze recensie bevat spoilers!
Waar gaat het over?
Gräns vertelt het ontroerende en bizarre verhaal van Tina, een vrouw van middelbare leeftijd die nooit een plekje heeft gevonden in de samenleving. Ze staat bekend om haar extreem goede reukvermogen. Enkel met ruiken kan ze gevoelens van mensen oppikken, gevoelens van schuld, van schaamte. Ze leeft haar leventje, woont ‘samen’ met Roland die een obsessieve liefde heeft niet voor Tina, maar voor zijn drie honden, gaat af en toe langs bij haar dementerende vader, maar ze heeft nooit het gevoel dat ze thuis hoort in het Zweedse stadje. Altijd heeft ze het gevoel gehad dat ze lelijk is, mismaakt en niet op haar plek zit.
Maar waarom, wist ze niet. Totdat ze op een dag Vero tegen komt bij de douane. Ze neemt hem apart om zijn tas te onderzoeken, maar vindt niets raars behalve een doosje met larven en andere insecten. Wel is het al meteen duidelijk dat Vero heel erg op Tina lijkt en ook ‘anders’ is dan de normale mens. Omdat Tina nog nooit in haar leven iemand tegen is gekomen waar zij op lijkt, besluit ze om contact te blijven houden. Vero trekt voor een periode in, in het tuinhuisje van Tina. Ze gaan samen op pad, het bos in, en daar komen al snel de verhalen over wie (wat) Tina eigenlijk is.
De film neemt een wending die niet aan zien te komen was. Tina is geen mens, ze is niet één van de miljarden mensen die rondloopt op aarde: ze is een trol. Ze is ‘geadopteerd’ door haar ouders die haar een mensenleven hebben laten leiden. Behalve het nieuws dat ze geen menselijk wezen is, vertelt Vero ook dat ze niet de enigen zijn. Er is een hele groep die samen leeft en niet de menselijke normen en waarden aanhoudt. Ze leven als trollen in het bos. Maar Tina, die al decennia lang als mens leeft, twijfelt of ze het aan zou kunnen. De twijfels over het trollen-bestaan worden alleen nog maar erger als ze rond snuffelt in Vero’s kamer en een raar geluid hoort uit de koelkast. De koelkast wordt niet gebruikt voor het bewaren van eten, maar voor het bewaren van een baby-achtig wezentje.
De film neemt je telkens mee op een ander onverwacht parcours. Het baby-achtige wezentje blijkt een soort vruchtje te zijn, die alleen maar lijkt op een mensenbaby. Tina komt er achter dat Vero baby’s steelt van andere ouders en ze vervangt met de baby-vruchtjes. Zijn reden hierachter? Wraak voor zijn jeugd. Ondanks dat de film in het laatste half uur een bijna gruwelijke wending neemt, is de laatste scene hartverwarmend. Tina krijgt een doos opgestuurd met daarin haar baby. Een echte, trollen, baby.
Eerste indruk
Na het zien van de trailer dacht ik dat de focus zou liggen bij het hebben van versterkte zintuigen, maar na een uur sloeg de film toch een hele andere kant op. Uit de kennismaking met Vero werd het duidelijk dat Tina en Vero trollen waren. Door een chromosoomafwijking zijn ze ‘anders’ dan de normale mens en hebben ze een versterkt reukvermogen. Ook zijn de geslachten van de trollen anders, dan ieder ander. Uit de trailer kon ik niets halen van dit verhaal en dus was het zien van de film, nog overweldigender en nog meer bizar om het verhaal te leren kennen.
Conclusie
Het is zeker een film die het waard is om te zien. Zelfs al hou je niet van fantasy, laat deze film heel mooi zien hoe iemand die ‘anders’ is, zich kan voelen in deze wereld. Het is absoluut geen typische Hollywood film met alleen maar mooie mensen en een voorspelbare verhaallijn, maar het is zeker een must-see.
