Dit jaar duik ik helemaal in de korte verhalen collecties! Nadat ik in januari de collectie Januaries van Olivie Blake achter de rug had, bleef ik de trend van het dagelijks een kortverhaal lezen doorzetten. Vandaar dat ik ook Unbroken: 13 Stories Starring Disabled Teens las.
Zelf ben ik geen deel van de groepen waarover dit boek gaat, dus hoe herkenbaar of passend de representatie was kan ik niet zeggen. Wel gaf het me nieuwe inzichten en dingen om over na te denken.
Waar gaat Unbroken over?
De collectie Unbroken heeft 13 verhalen die elk door een andere auteur geschreven zijn. Ze zijn allemaal bij elkaar gezet en samengesteld door Marieke Nijkamp. De verhalen hebben met elkaar gemeen dat ze over tieners gaan die een mentale of fysieke beperking hebben. Veel van de representatie is geschreven door schrijvers die hier zelf ook mee te maken hebben.
Er zit veel variatie in de soort representatie. Zo gaat het over mensen die chronisch ziek zijn, in een rolstoel zitten, blind zijn, bipolair zijn, een angststoornis hebben en neurodivergentie. Daarnaast gaat het over personages uit verschillende landen, met verschillende religieuze achtergronden en verschillende seksualiteiten. Ook in de genres van de verhalen zit erg veel diversiteit. Zo’n beetje elk genre dat je kunt bedenken komt wel in de collectie voor: science fiction, sportromance, horror en zelfs gebeurtenissen in historisch Gent.
De verhalen in dit boek zijn:
- The Long Road – Heidi Heilig
- Britt and the Bike God – Kody Keplinger
- The Leap and the Fall – Kayla Whaley
- Per Aspera Ad Astra – Katherine Locke
- Found Objects – William Alexander
- Plus One – Karuna Riazi
- The Day the Dragon Came – Marieke Nijkamp
- Captain, My Captain – Francisco X. Stork
- Dear Nora James, You Know Nothing About Love – Dhonielle Clayton
- A Play in Many Parts – Fox Benwell
- Ballad of Weary Daughters – Kristine Wyllys
- Mother Nature’s Youngest Daughter – Keah Brown
- A Curse, a Kindness – Corinne Duyvis
Unbroken is (nog) niet naar het Nederlands vertaald.
Een bundel is het perfecte middel
Kenmerkend voor anthologie collecties als Unbroken is natuurlijk dat het niet door één auteur geschreven is. Dit is een goede manier om over een minderheidsgroep een beeld te geven en ook stereotypering tegen te gaan. Het is een middel om de diversiteit binnen een groep te laten zien. Daarnaast is het goed om veel verhalen te hebben over een onderwerp waarvan minder verhalen zijn. Ik vond ook dat de verhalen zo verschillend waren dat je allerlei houdingen en standpunten zag.
Het nadeel hiervan is echter wel dat het een stuk uiteenlopender is. Het kan goed zijn dat er verhalen tussen zitten die je erg goed vindt en verhalen die je totaal niet liggen. Hierdoor wil je ook niet per se consequent het volgende verhaal door lezen, omdat er weinig is om je verwachtingen op te baseren. Waar ik bij een collectie van één schrijver wat meer vertrouwen kreeg omdat de vorige verhalen ook goed waren, bleef het hier steeds een verrassing wat er ging komen. Vandaar dat het me ook niet gelukt is om de 13 verhalen in 13 dagen te lezen. Het is een onvermijdelijk nadeel aan het anthologie format.
Diversiteit en belangrijke thema’s in Unbroken
In Unbroken worden veel stigma’s en problemen aangekaart en wordt vooral empathie opgewekt. De personages zijn allemaal gelaagd en hebben diepgang. Ze lopen tegen maatschappelijke en persoonlijke problemen aan en gaan hier ieder op hun eigen manier mee om.
Het eerste verhaal is hierin gelijk een heftige. The Long Road gaat over een personage dat met haar familie op reis is op zoek naar een genezing. Onderweg ontmoet ze iemand die in een soortgelijke situatie zit en haar op een pijnlijke, maar ook geruststellende manier, vertelt dat er geen genezing is. Hierin is de connectie tussen die twee personages erg sterk, omdat het de eenzaamheid van de hoofdpersoon vermindert, al moet ze dit moeilijke nieuws verwerken. Dit past bij het idee van de collectie als geheel, representatie en verbinding geven.
Er zijn personages die onzekerheden zo geïnternaliseerd hebben, dat ze zich moeilijk kwetsbaar kunnen opstellen. Vaak zijn dit personages die zo moe zijn, dat ze zich afzonderen of weg willen gaan van hun omgeving. Dit is in verschillende mate het geval in Britt and the Bike God, The Day the Dragon Came en Dear Nora. Deze verhalen volgen een vergelijkbare ontwikkeling waarin de hoofdpersoon een connectie maakt met iemand en daardoor meer vertrouwen krijgt.
Ook zijn er personages die zichzelf juist pushen en doen alsof ze nergens last van hebben. Het is een lastige balans tussen voor jezelf zorgen en je niet laten tegenhouden. Vooral in A Play in Many Parts zien we hoe de hoofdpersoon en zijn omgeving hiermee om gaat.
In veel verhalen worden bekende tropes en stereotypes geconfronteerd, bekritiseerd en op zijn kop gezet.
Unbroken is kort maar krachtig?
Veel verhalen wisten in weinig pagina’s een hoop neer te zetten. Er werden magische werelden gebouwd, contexten gegeven en levendige personages neergezet. Vooral de personages waren in alle verhalen uit Unbroken overtuigend.
Helaas waren veel verhalen wel erg voorspelbaar. Misschien is dit minder het geval voor de Young Adult doelgroep op wie de verhalen gericht zijn, maar wie al een beetje bekend is met genre conventies, kan vanaf het begin vertellen waar de verhalen naartoe gaan.
- De hoofdpersoon in de magische wereld weet haar hele samenleving te redden, omdat ze de enige is met de nodige kennis.
- De vriend die graag met de hoofdpersoon op een tandem fietst, vindt haar ook leuk.
- De twee eenzame tieners komen uiteindelijk bij elkaar.
Soms is dit bewust gedaan om juist een nieuwe dimensie toe te voegen aan een bekende structuur, maar dat is niet altijd even succesvol. Ik denk dat het een goede manier van bewustwording brengt, omdat de representatie in deze veel voorkomende verhalen nog vaak ontbreekt. Tegelijkertijd verdient deze minderheid beter.
Ondanks de tropes ook literaire context
In de collectie zaten ook een aantal verhalen die sterk in een literaire context verbonden waren. Dit was interessant voor de fans van intertekstualiteit. Zo gaat A Play in Many Parts van Fox Benwell over een school productie van Faustus. Erg interessant, als je bekend bent met het originele verhaal tenminste. De experimentele structuur van dit verhaal was al wat verwarrend, maar ik denk dat het verhaal ook lastig te volgen is voor wie het originele toneelstuk niet kent. Ditzelfde geldt voor Found Objects van William Alexander. Daarin brengt iemand met een magische gave het personage Richard III uit het gelijknamige Shakespeare stuk tot leven. Als je deze context kent, is het verhaal extra gelaagd. Zo niet, dan zal het moeilijker te volgen zijn.
Conclusie: Unbroken heeft van alles wat
Unbroken is een erg interessante collectie om te lezen. Zeker voor de tieners waarop het boek gericht is, kan het erg betekenisvol zijn. Er zitten veel soorten representatie in en ook veel verschillende soorten verhalen en genres.
Helaas zit er echter ook veel variatie in de kwaliteit van de verhalen. Sommige waren duidelijk sterker. Omdat het verschillende schrijvers zijn, is de kans groot dat het er per verhaal vanaf hangt of je het wel of niet goed vindt.
Mijn favoriete verhalen in deze collectie waren The Long Road; Nora James, You Know Nothing About Love; Captain, My Captain en Ballad of Weary Daughters
Unbroken
13 stories
Goed
- Veel diversiteit
- Variatie in soorten verhalen
- Zet aan tot nadenken
- Sterke personages
Niet zo
- Vaak voorspelbare verhaallijnen
- Verschillen in kwaliteit per verhaal
