Met de meidagen om de hoek is er op televisie en via andere media weer veel aandacht voor de Tweede Wereldoorlog. Daan Schuurmans presenteert de geschiedenisserie Het Verhaal van Nederland: De Tweede Wereldoorlog (waarin ik een minieme figurantenrol heb) en er worden veel films uitgezonden die zich in die tijd afspelen. De laatste veteranen en overlevenden vertellen hun verhaal en er worden kransen gelegd bij monumenten en gedenkplaatsen. In Haarlem kan dat onder meer bij het standbeeld genaamd ‘Vrouw in het Verzet’, opgericht ter nagedachtenis aan Nederlands (inmiddels) bekendste oorlogsheld: Hannie Schaft.
Communistische sympathieën
Pas in 1956 werden Schafts daden – flink gefictionaliseerd – beschreven door Theun de Vries in Het Meisje met het Rode Haar. Echte erkenning was tot dan toe (en nog lange tijd daarna) eigenlijk uitgebleven. Dit kwam deels omdat er meer aandacht was voor mannelijke verzetsmensen en deels vanwege Hannies communistische sympathieën. In de gelijknamige film van Ben Verbong uit 1981 worden de politieke ideeën van de Haarlemse twintiger ook nauwelijks belicht. De nadruk ligt op planning en uitvoering van de aanslagen die Hannie en haar medestrijders pleegden en dat leverde een van de spannendste en meest iconische Nederlandse films over de oorlogsjaren op.
Het Meisje met het Rode Haar vertelt niet alleen een aangrijpend oorlogsverhaal, maar is vooral ook cinematografisch een sterke film. Het acteren, de editing en de cameravoering zijn soms wat ongepolijst, maar altijd van een hoog niveau. Verschillende carrières werden door deze productie gelanceerd, onder andere die van Renée Soutendijk die de de titelrol speelt.
Een met zorg gekozen première
Tegenwoordig is een USB-stickje of een digitale download genoeg om de mooiste beelden op het witte doek te projecteren, maar toen Het Meisje met het Rode Haar vijfenveertig jaar geleden in de bioscoop vertoond werd, gebeurde dat natuurlijk op analoge wijze middels zware filmspoelen die in die karakteristieke ronde blikken vervoerd werden. Celluloid is echter aan verval onderhevig en regisseur Verbong kon op een gegeven moment geen enkele enigszins goed geconserveerde kopie van de film meer vinden. Totdat hij vorig jaar een anoniem telefoontje kreeg…
Filmtechnicus Jack Kuiper ging onder supervisie van de oorspronkelijke cameraman, Theo van de Sande, met de kopie aan de slag en produceerde een met de modernste middelen (lees: AI) opgepoetste, haarscherpe 4K-restauratie die vanaf deze week in de Nederlandse filmhuizen draait. Bij de speciale première van de re-release in de imposante Koepelgevangenis van Haarlem (nu o.a. een bioscoop) legden Kuiper en van de Sande precies uit hoe het restauratieproces zich had voltrokken. Van de Sande raakte daarbij af en toe de draad van zijn betoog kwijt, maar dat mocht de pret niet drukken.
Ook regisseur Verbong en de onvolprezen Soutendijk waren bij deze zowel feestelijke als plechtige première aanwezig. De datum en de locatie van de voorstelling waren met zorg gekozen. Hannie zat in 1945 gevangen in de Haarlemse Koepelgevangenis en 17 april was haar sterfdag. Een mooi eerbetoon aan deze dappere vrouw, die zeker vandaag de dag nog/weer kan inspireren om te vechten voor idealen en verzet te plegen tegen donkere krachten. Het Meisje met het Rode Haar verdient het om op het grote scherm gezien te worden!
