Het is meer dan tien jaar geleden dat ik de Nederlandse versie van The Hunger Games boek één las. Inmiddels is er een trilogie boeken, vier films, The Ballad of Songbirds and Snakes en krijgt Haymitch meer aandacht in de nabije toekomst. Is het ‘t dan nog waard om terug te keren naar waar het allemaal begon? En hoe tijdloos is The Hunger Games eigenlijk? Dat lees je in deze throwback-recensie.
Waar gaat The Hunger Games boek 1 over?
Waarschijnlijk heb je ergens wel eens gehoord van Katniss die kinderen vermoordt in een arena. Hieronder vind je alsnog de flaptekst. Dit is waar het in 2008 toen The Hunger Games boek 1 uitkwam, allemaal is begonnen.
In the ruins of a place once known as North America lies the nation of Panem, a shining Capitol surrounded by twelve outlying districts. The Capitol is harsh and cruel and keeps the districts in line by forcing them all to send one boy and one girl between the ages of twelve and eighteen to participate in the annual Hunger Games, a fight to the death on live TV.
Sixteen-year-old Katniss Everdeen, who lives alone with her mother and younger sister, regards it as a death sentence when she steps forward to take her sister’s place in the Games. But Katniss has been close to dead before—and survival, for her, is second nature. Without really meaning to, she becomes a contender. But if she is to win, she will have to start making choices that weight survival against humanity and life against love.
Waarom is dit boek zeker een reread waard?
Underdogs zijn tijdloos
Hou er rekening mee dat The Hunger Games boek 1 inmiddels 16 jaar oud is! De wereld is behoorlijk veranderd, dus ons referentiekader ook. Verrassend genoeg is het verhaal van Katniss redelijk tijdloos. Het verhaal van een ‘unlikable’ underdog die tegen alle verwachtingen in een held wordt, is iets waar de mensheid altijd wel naar zal snakken. Natuurlijk gebeurt er nog veel meer en dat is juist wat dit boek onderscheidt.
Spanning, toffe personages en intrigerende worldbuilding
Ondanks dat ik precies wist wat er ging gebeuren, bleef het verhaal spannend. Ik heb de boeken gelezen en de films al minstens twee keer gezien. Toch kon ik niet stoppen met lezen. Binnen twee dagen was ik erdoorheen. Daarnaast zijn vooral Katniss en Haymitch verrassend gelaagde personages voor hoe makkelijk dit boek wegleest. Peeta is iemand die je wel in je hart moet sluiten en zelfs Gale brengt een extra laag complexiteit aan. Opnieuw wist The Hunger Games me zo te raken dat ik een paar tranen gelaten heb. De wereldbouw is tof, al kan ik me voorstellen dat dit voor sommige lezers te wensen overlaat. Daarover straks meer.
Ik weet nog dat ik tijdens mijn eerste read gefrustreerd was dat de Hunger Games pas halverwege dit boek begonnen. Nu vond ik dat juist een enorm pluspunt. De achtergrond van Katniss, haar complexe relaties met haar familie, haar wereld, haar levensstijl, dat geeft zo’n diepere laag aan het hele verhaal. Ook kon ik alle ‘strings attached’ en het tussen de regels door lezen nóg meer waarderen dan vroeger.
Weinig romantiek in The Hunger Games
Wat ik zelf enorm kon waarderen, is hoe weinig romantiek er eigenlijk in dit boek zit. Ik dacht me te herinneren dat de liefdesdriehoek tussen Katniss, Gale en Peeta heel sterk naar voren komt. Dat is helemaal niet zo. YA romantiek is vaak wat cringy als je erop terugkijkt. Juist het gebrek aan romantiek maakt dit boek uitermate geschikt voor volwassenen om te herlezen.
Katniss komt op mij trouwens eerder over als een aseksueel meisje die gedwongen wordt om het spel van het Capitool mee te spelen. Er ligt veel meer nadruk op de vriendschap die Katniss met Gale ervaart en haar relatie met familieleden. De herinneringen die je leest over Katniss en haar vader waren zo hartverwarmend. En natuurlijk haar band met haar zusje Prim is ontzettend mooi om over te lezen. Ik vond het juist realistisch dat Katniss geen tijd heeft voor romantiek, omdat ze te druk is met overleven.
Over aseksuele personages gesproken…
Het enige wat ik persoonlijk miste, was wat meer diversiteit. In 2008 was er nog maar amper aandacht voor non-binaire en trans mensen in de mainstream media, maar in de huidige tijd is het juist goed om daar aandacht aan te geven. Daarnaast is het gaaf als Katniss daadwerkelijk als aseksueel personage wordt omschreven. Zoveel hoeft er dan niet eens veranderd te worden. Qua variatie in achtergrond gaat het ook wel redelijk en er zit zelfs een tribute in dit boek met een fysieke beperking, al krijgt hij nauwelijks ‘screen-time’. The Hunger Games kwam dus verrassend “woke” op mij over.
Natuurlijk zijn er genoeg valide punten van kritiek op The Hunger Games
Ik vind het heerlijk om 1-ster recensies te lezen, zo ook van The Hunger Games. De meeste kritiek valt te bundelen in deze categorieën: 1) ongeloofwaardigheid, 2) gebrekkige worldbuilding, 3) gruwelijkheid en 4) gebrek aan originaliteit. Hier ben ik het helemaal mee eens, zelfs als ik de worldbuilding ontzettend gaaf vind.
1. Het is ongeloofwaardig dat kinderen elkaar moeten vermoorden
Welke ouder accepteert het dat hun kind wordt meegenomen om op een afschuwelijke manier te worden afgeslacht? Een heel valide punt dat onder andere Kelly op Goodreads aanhaalt: “Als moeder zou ik tot de dood vechten voor mijn kinderen. Alle moeders die ik ken zijn net zo. Ik denk [dat er in Panem] een massale opstand zou plaatsvinden, in plaats van dat ouders The Hunger Games zouden accepteren, laat staan dat ze accepteren dat het entertainment wordt.” Valide, maar hou er wel rekening mee dat The Hunger Games na een enorme opstand zijn geboren. Misschien had de bevolking geen kracht en motivatie meer om te vechten.
Sean vult aan: “Waarom kiest het Capitool ervoor om kinderen op te offeren in plaats van de leiders van elk district? Op die manier zou er niemand over zijn om de districten in een opstand te begeleiden. De achterblijvers in de districten zouden de moed niet hebben om in opstand te komen.” Maar, als het alleen over volwassenen gaat, is het natuurlijk geen goed YA boek.
2. Het is ongeloofwaardig dat The Hunger Games überhaupt bestaan
Een goede uitleg voor dit argument vind je bij Lewis op Goodreads: “Er is geen discussie over wie de macht heeft om moordenaars van kinderen te maken. Ook niet over hoe ze die macht hebben verkregen. Daarnaast wordt er nauwelijks bewijs gegeven van rebellie. Er is een niet-onderbouwde passieve acceptatie van de status quo.” Ook in The Ballad of Songbirds and Snakes krijgen we daar helaas geen antwoord op, maar wie weet komt dat nog. Er valt vast geld te verdienen met een boek en film over de eerste opstand die Panem heeft gevormd.
3. The Hunger Games is te gruwelijk voor woorden en zou geen YA moeten zijn
Ja, dit boek zit vol dystopische gruwelijkheid, maar er zijn nou eenmaal lezers die dat graag lezen. Ik ben er daar eentje van, als ik het kan afwisselen met wat cozy fantasy. Dit soort boeken helpen je beseffen hoe dankbaar je eigenlijk bent voor het leven dat je leeft. Dat vind ik een mooi iets. Daarnaast zorgt die gruwelijkheid ook voor spanning en daar hou ik van.
Een van de meest kippenvelopwekkende scènes uit dit boek, blijft voor mij het eindgevecht met de mutanten. Zoals Kat op Goodreads verwoordt: “Griezeligste einde ooit. De mutanten waren zo eng, juist vanwege de details op hun halsbanden en in hun uiterlijk.” Die extra details brengen een extra laag gruwelijkheid met zich mee die ik ontzettend origineel vond.
4. Gebrek aan originaliteit
Wist je dat het concept van kinderen die elkaar vermoorden niets nieuws is? Ook niet in 2008? Kijk maar naar de Japanse film Battle Royale uit 2000. Daarnaast herkennen diverse Goodreads-lezers (zoals Riana) boeken zoals Twilight en Harry Potter in The Hunger Games. Richard zegt bijvoorbeeld: “Dit boek is een cynische oefening in het marketen van een product waarvan de uitgeverij het als trending ziet: sterk tienermeisje in een dystopische setting, waarbij kinderen voor hun leven vechten. Harry Potter, maar dan met technologie in plaats van magie. Niets onderscheidt dit boek.”
Zelf had ik hier minder last van. Ik heb er juist wel bewondering voor dat de auteur het idee van Battle Royale op een manier kan verpakken die verteerbaar is voor de Westerse wereld in 2008. Dat ze daarbij een voorbeeld neemt aan boeken die het voor haar doelgroep in haar tijd goed hebben gedaan, is niet meer dan logisch. Wel ben ik uiteraard voorstander van jezelf onderscheiden en niet klakkeloos dingen overnemen.
Ik ben bijvoorbeeld ontzettend fan van The Sunbearer Trials. Dat is eigenlijk een queer Latinx Hunger Games met een magiesysteem zoals Rick Riordan dat zou schrijven. Toch weet auteur Aiden Thomas er een uniek verhaal van te maken. Dat boek is trouwens ook de aanleiding dat ik The Hunger Games opnieuw wilde lezen.
Daarnaast: geeft dit boek een verkeerde boodschap?
Een van de recensies die ik gelezen heb, geeft kritiek op de boodschap van The Hunger Games. Jana zegt op Goodreads: “Het hele doel van dit boek zou moeten zijn dat er geen reden moet zijn om burgers op te offeren om anderen te amuseren. Dit, in plaats van de boodschap dat we pas na een strijd samen moeten komen. Dat we moeten helen, repareren en werken aan een betere morgen. De boodschap is dat we de schade ongedaan moeten maken, in plaats van dat we de oorzaak van het probleem aanpakken.” Ook een valide overweging, maar hou er rekening me dat dit een YA boek is dat vooral wil entertainen.
Kortom: ook in 2024 is The Hunger Games ijzersterk
Er is genoeg valide kritiek op dit boek te leveren. Toch kun je de impact op (Westerse) popcultuur niet ontkennen. The Hunger Games boek 1 blijft zelfs een aanrader als je de films al hebt gezien. Juist dan eigenlijk, omdat het boek zoveel meer context geeft. Ik kan me wel herinneren dat ik minder fan was van boek twee en drie, dus die ga ik niet opnieuw lezen. Laat het vooral weten als jij dit anders ziet. Misschien verander ik van gedachten. Benieuwd naar meer boeken van vroeger die een reread waard zijn? Lees verder in deze blog met throwback YA-klassiekers.
The Hunger Games
Gaaf en toekomstbestendig
Goed
- Meeslepend
- Spanning
- Leest lekker weg
- Geen cringy romantiek
Niet zo
- Weinig diversiteit
- "Basic"
- Oppervlakkige bijpersonages
- Boodschap?
- Ongeloofwaardig
2 reacties
Hihi ik heb het afgelopen jaar mijn BA scriptie (Engels) geschreven over de Hunger Games boeken en specifiek een interpretatie van Katniss als aseksueel. Leuk om te zien dat dit een steeds meer gedeelde gedachte is!
DANKJEWEL! Ik was echt bang dat ik de enige was die haar als queer las, gewoon omdat ik graag overal representatie zie haha.