Niet lang geleden keerde ik terug naar de wereld van De Hongerspelen en las ik de geïllustreerde editie van het eerste deel. Nu heeft Suzanne Collins weer een nieuw boek uitgebracht. Na de eerdere prequel The Ballad of Songbirds and Snakes (De ballade van zangvogels en slangen) en de succesvolle verfilming ervan volgt nu een tweede prequel. Haar nieuwe boek, Sunrise on the Reaping, volgt het bekende personage Haymitch Abernathy tijdens zijn eigen spelen. Maar wie al denkt te weten hoe het leven van Haymitch verlopen is, staat voor een verrassing. Ik las dit boek in het Engels, maar de Nederlandse editie, vertaald door Maria Postema, is gelijktijdig bij Van Goor verschenen met de titel Dageraad boven de boete.
Waar gaat Sunrise on the Reaping over?
De dag van de boete voor de vijftigste Hongerspelen breekt aan en paniek houdt de districten van Panem in zijn greep. Dit jaar worden er ter ere van de Kwartskwelling twee keer zoveel tributen de afgrijselijke arena in gestuurd. In District 12 probeert Haymitch Abernathy niet te veel na te denken over de kans dat hij een van hen zal zijn. Hij wil gewoon de boete doorkomen en bij het meisje zijn van wie hij houdt. Maar wanneer zijn naam tijdens de ceremonie wordt geroepen verandert zijn leven razendsnel in een nachtmerrie. Hij wordt onmiddellijk afgevoerd naar het Capitool, samen met drie andere tributen: een jeugdvriendin die als een zus voor hem is, een geobsedeerde bookmaker, en het meest verwaande meisje van de stad.
Zodra de Spelen beginnen, beseft Haymitch zich dat hij gedoemd is te verliezen. Maar iets in hem wil vechten… En hij wil dat zijn strijd tot ver buiten die dodelijke arena nagalmt.
Sunrise on the reaping heeft een Effectief Thema
Wie de originele trilogie gelezen heeft denkt misschien te weten wat hen in dit boek te wachten staat. We volgen het bekende personage Haymitch en hebben in Catching Fire (Vlammen) ook al het een en ander meegekregen over zijn spelen. Daarnaast is de opbouw van dit boek redelijk vergelijkbaar met de eerste twee uit de trilogie. Het boek begint op de dag van de loting en volgt vervolgens de training voor de spelen, de spelen zelf en de nasleep ervan. Deze verwachtingen maken het des te effectiever wanneer Sunrise on the Reaping toch nog plotselinge wendingen blijkt te nemen.
Het overheersende thema van dit boek is propaganda. Collins geeft een duidelijke, en actuele waarschuwing voor de manier waarop de media verhalen vertelt. Deze hebben eerder een politiek dan een informerend doel. Omdat lezers dit boek in gaan met ideeën over wie Haymitch is en hoe zijn spelen verlopen zijn, gaan we zelf ook het boek in met een door propaganda vervormd beeld. Wat dit boek vervolgens doet, is je vertellen welke verwachtingen gebaseerd zijn op leugens en hoe het daadwerkelijk verlopen is. Dit is dan ook één van de redenen dat je dit boek beter pas kan lezen na de originele trilogie.
Veel details voor fans van de Hongerspelen trilogie
Nog een reden dat dit boek leuker is als je al bekend bent met de wereld, is omdat er verschillende bekende personages in terugkomen. Het boek speelt zich 24 jaar voor Katniss’ eerste spelen af. Daardoor zijn veel personages die zij tegenkomt ook al in Sunrise on the Reaping aanwezig. Hoewel dit in een andere context misschien onrealistisch zou kunnen voelen, is het in Sunrise on the Reaping niet vreemd. District 12 voelt als een bekende plek en het is logisch dat de mensen die hier tegelijkertijd met Haymitch opgroeide ook het pad van Katniss kruisen. Er wordt meer achtergrondinformatie gegeven over personages die in de originele boeken maar kort voorkomen.
Zo komen bijvoorbeeld Katniss’ ouders, meerdere eerdere winnaars, Effie en een aantal District 12 bewoners voorbij. Ook bekende namen uit The Ballad of Songbirds and Snakes (de Ballade van Zangvogels en Slangen) kom je in dit nieuwe boek tegen. Het is leuk om iets meer te weten te komen over de achtergronden van deze bekende personages en om te zien hoe zij zich tot Haymitch verhouden.
(Onsubtiele) foreshadowing
Naast personages zijn er nog meer verbindingen met de andere boeken. Er worden veel opmerkingen gemaakt die verwijzen naar wat er nog gaat komen in de latere (eerdere?) boeken. Aan de ene kant is dit grappig, aan de andere kant kan het irritant overkomen. Hoewel het in de context pas, voelen zulke opmerkingen soms onsubtiel. Daarnaast zitten in het plot zelf momenten die wel heel erg lijken op een latere verhaallijn. Minder storend vond ik dat ook liedjes en teksten uit liedjes steeds weer terugkomen. Ik denk niet dat dit onrealistisch is, omdat deze generatie op generatie worden doorgegeven. De verschillende verwijzingen zijn dus niet altijd even succesvol en subtiel gedaan, maar zijn wel een goede manier om alles met elkaar te verbinden.
Ook symbolische thema’s die eigenlijk in alle delen voorkomen worden in Sunrise on the Reaping doorgezet. Zoals ook bij TBOSAS het geval was zijn er talloze verwijzingen naar vogels. De vriendin van Haymitch heet Lenore Dove, voor- en achternamen die naast shampoomerken ook allebei naar vogels verwijzen. Je hoeft geen literaire achtergrond te hebben om deze verwijzing op te vangen. Het gedicht The Raven van Edgar Allen Poe wordt namelijk vrijwel in zijn geheel geciteerd door het boek heen. Wie het gedicht kent (of Poe’s andere gedicht met de directere titel Lenore) zal al snel kunnen raden waar het boek naartoe gaat. Maar dit is niet per se een probleem, want wie Haymitch van de originele boeken kent zal het einde van Sunrise on the Reaping ook grotendeels kunnen voorspellen.
Het meest tragische boek in de wereld van de Hongerspelen?
Waarschijnlijk is dit ook de reden dat veel mensen dit het meest emotionele Hongerspelen boek noemen. Omdat het einde van het boek eigenlijk al vaststaat, is het boek een afwachting van onvermijdelijke pijn. Dit is een deel van wat de Hongerspelen zo spannend maakt. Wanneer iemand de spelen in gaat weten we al dat de meeste andere personages een heftig einde tegemoet gaan. Maar ook buiten de spelen is niemand in deze wereld echt veilig.
In het begin van dit boek zien we hoe Haymitch een slimme en hoopvolle zestienjarige is. Hij geeft op meerdere momenten aan dat hij niet drinkt, in duidelijk contrast met de Haymitch die we kennen uit de originele trilogie. Daarmee wordt de toon gezet voor de tragische ontwikkelingen die hem te wachten staan. Ook de andere personages die we tegen komen hebben het niet bepaald makkelijk. Dat we een aantal van hen al kende geeft informatie over hun verleden een nog emotionelere laag.
Toch vind ik het lastig om dit boek de definitieve stempel ‘meest verdrietig’ te geven. Alle boeken in Collins’ wereld hebben enorm gewelddadige en hartverscheurende momenten. Omdat alle boeken over oorlog en onderdrukking gaan zijn ze stuk voor stuk emotioneel. Kunnen we deze verschillende trauma’s en verliezen tegen elkaar op zetten en vergelijken?
Kortom, Sunrise on the Reaping is tragisch maar interessant
Hoewel het vanaf het begin al redelijk duidelijk is hoe Sunrise on the Reaping zal eindigen, is dit niet echt een probleem. Omdat het een prequel is, was het einde eigenlijk altijd al duidelijk. Het boek is juist een vertelling van de tragische details die Haymitch van een slimme jonge tiener veranderde in de getraumatiseerde alcoholist die we aan het begin van de Hongerspelen ontmoeten. Deze details zijn sterk verbonden aan propaganda. De verwachtingen van lezers versterken dit thema alleen maar. Door met verwachtingen te spelen maakt Collins het verhaal minder voorspelbaar. Dit en de nieuwe informatie over bekende personages maken het boek erg interessant en tragisch om te lezen.
Goed
- Onverwachte wendingen
- Interessante achtergrondinformatie
- Emotioneel
- Erg pakkend
- goede opbouw
Niet zo
- Onsubtiel
