In het nieuwste Eftellingsprookje ‘De Prinses op de Erwt‘ ontmoeten we prinses Adinda. Een dame “uit een ver land” die “zó fijngevoelig is dat ze een klein erwtje onder een stapel matrassen kan voelen”. Ik zal vast een van de weinigen zijn, maar ik vroeg me daardoor meteen af of prinses Adinda op het autisme-spectrum zit. Denk er maar eens over na: welke neurotypische persoon raakt overprikkeld van een erwt? Ik denk dus dat prinses Adinda autistisch is.
De eerste “multiculturele” Eftelingprinses
Als er al ophef was over De Prinses op de Erwt, ging het natuurlijk over de huidskleur en afkomst van prinses Adinda. Looopings noemt haar niet voor niets “de eerste multiculturele prinses” van de Efteling. Zelf zou ik haar omschrijven als de eerste Eftelingprinses van kleur, maar dat was niet wat mij zo bezig hield. We hebben ook al een grote diversiteit aan Droomvluchtelfjes, dus waarom geen niet-witte prinses? Zeker als het toch iemand uit een ver land is. Het past perfect.
Wat mijn aandacht trok, was het woord “fijngevoelig”. Het feit dat iemand wakker kan liggen van een klein ongemak. Het idee dat we misschien in de Efteling iemand hebben waarin de neurosparkly community zich kan herkennen. Helaas is daar tot nu toe nog niets over te vinden.
Wat maakt iemand dan autistisch?
We weten allemaal dat autistische mensen gek zijn op treinen en dat ze allemaal genieën zijn die geen oogcontact kunnen maken. Toch? Of nou ja, dat lijkt vooral het geval te zijn voor mannen. Denk aan Rain Man, Sheldon van The Big Bang Theory en Shawn van The Good Doctor. Maar bij vrouwen…?
Er is een reden dat autistische vrouwen pas vaak op latere leeftijd een diagnose krijgen. Autistische vrouwen zijn vaak gewoon wat dromeriger, stiller, meer verlegen. Dingen die zogenaamd “bij vrouwen passen”. Daarnaast zijn vrouwen over het algemeen vaak goed in het maskeren van bepaalde uitdagingen of ongemakken. Chronische vermoeidheid of overprikkeling, daar “kun je gewoon doorheen bijten”.
Verder is er tegenwoordig meer bekendheid over de verschillende vormen waarin autisme zich kan uiten. Dat niet iedereen een genie is met een liefde voor treinen, ook niet alle mannen. Wat wel consistent terugkomt, is dat mensen met autisme moeite hebben met bepaalde prikkels of een overdosis daarvan. Overprikkeling dus. Fijngevoeligheid.
Autisme en de Efteling
Als we het hebben over toegankelijkheid in de Efteling, gaat het al snel over rolstoeltoegankelijke attracties. En als we het hebben over inclusie en diversiteit in de Efteling, wordt er meteen gewezen naar:
- De (helaas niet zo succesvolle aanpassingen in) Carnaval festival-attractie
- De veel succesvollere aanpassing: Sirrocco
- De elfjes in de droomvlucht vanwegen hun huidskleur
- Genderneutrale toiletten van De Laetste Hoop
Maar hoe zit het met mensen die niet neurotypisch zijn? Mensen met autisme, AD(H)D, hoogbegaafdheid, dyslexie? De Efteling werkt niet voor niets samen met de Nederlandse Vereniging voor Autisme en de Stichting Downsyndroom. Daar zou je dus toch wat van terug moeten zien?
- Er is een ontprikkelkamer die wel in de app staat, maar helaas niet zo bekend is bij het personeel. Daar zijn felle lampen en geen geluidsdemping, dus er is ruimte voor verbetering
- Ook bij de prikkelarme ingangen van attracties wordt helaas niet aan geluidsdemping gedaan
- In inclusief speelbos NEST zouden prikkelarme omgevingen moeten zijn, maar daar kan ik me eigenlijk niets bij voorstellen met de muziek die daar de hele dag aan staat. Er staat zelfs op de Eftelingwebsite dat er harde geluiden zijn. Extra bijzonder: NEST wordt op de Eftelingwebsite ook niet eens genoemd bij ‘informatie voor bezoekers met een beperking‘
Uit Met Autisme schrijft bijvoorbeeld: De Efteling geeft niet aan “welke prikkels kan ik verwachten en hoe ik dus een goede planning kan maken tussen energie-etende attracties versus ontspannende-attracties.” Ervaringen met het personeel zijn gelukkig wel prettig: “Verder geen onnodige smalltalk en een goede duidelijke begeleiding/instructie.”
Adinda als eerste neurosparkly Eftelingpersonage
Tijdens de Kleine Boodschap-aflevering over inclusie werd al benoemd dat kinderen het heel fijn vinden dat ze met een niet-witte huidskleur “ook een elfje kunnen zijn”. Herkenbaarheid en rolmoddelen hebben écht impact. Daarom denk ik dat het fantastisch zou zijn als de Efteling prinses Adinda omarmt als een autistisch personage dat wakker ligt, omdat ze overprikkeld raakt van een erwt onder haar matrassen. Het zou een mooie boodschap zijn dat je als autist óók royalty kunt zijn, liefde kunt vinden en een plekje in het sprookjesbos verdient.
Dat en wat GELUIDSDEMPING! zou geweldig zijn voor de neurosparkly community. Wie weet komen we in de toekomst wel te weten dat Karin met haar rode schoentjes altijd al niet stil kon blijven zitten en ADHD heeft. Of ontmoeten we een prins die heel moeizaam leest, maar daar wel veel plezier uit haalt. Of een ridder met één arm die toch op slinkse wijze alle tegenstanders weet te verslaan. Wie weet.
