De tijden dat er om middernacht lange rijen in de winkels stonden voor de release van een langverwacht boek, leken lang verleden tijd. Toch lijkt door de komst van BookTok en Bookstagram lezen weer helemaal hot en happening te zijn. Voornamelijk meisjes en jonge vrouwen weten hun weg te vinden naar fictieve werelden waarin jonge heldinnen, knappe mannen en fantasierijke elementen samen komen. Het is dan ook niet verrassend dat het boek Fourth Wing van Rebecca Yarros in 2023 enorm populair werd. Alle populaire elementen komen er in terug.
Inmiddels is het derde deel Onyx Storm te verkrijgen. Er stonden om middernacht rijen aan fans te wachten op de kans om het boek als eerste te kopen. Maar wat maakt Fourth Wing en boeken in hetzelfde genre zo mateloos populair?
Hoogstaande literatuur
Als we terug kijken naar de beginjaren 2000, waren er maar weinig docenten Nederlands of Engels die hun leerlingen konden stimuleren een boek op te pakken. Dat kwam met name omdat de focus lag op zware literatuur waar een tiener weinig tot geen interesse in heeft. Harry Potter kreeg mensen wel weer aan het lezen, maar er miste iets dat specifiek geschreven was voor tieners die zichzelf aan het ontdekken waren. Twilight was het begin van de Young Adult gekte. Eindelijk konden tieners zichzelf verliezen in een romantisch verhaal dat voor hen geschreven was. Het was misschien geen literair hoogstandje, maar het deed wat het moest doen.
Die tieners groeiden echter snel op. De verhalen die voor young adults geschikt waren, sloten niet aan bij de zogenaamde new adults. Voornamelijk vrouwen begin twintig die nog altijd hielden van fantasieboeken, maar waar geen boeken voor werden geschreven die iets volwassener waren. A Court of Thorns and Roses van Sarah J. Maas leek de leegte te vullen, maar om de een of andere reden werd New Adult niet zo populair en werden de boeken al snel gecategoriseerd onder Young Adult. Niet heel handig, aangezien er best veel expliciete scènes te lezen zijn in de serie.
De komst van BookTok zorgde er al snel voor dat ACOTAR wederom populair werd onder de juiste doelgroep. Dit subgenre, romantasy, zorgde er op TikTok ook voor dat Fourth Wing snel erg populair werd. Hoewel beide series andere verhaallijnen hebben, zijn veel van de tropes wel hetzelfde. En dat is wat lezers blijkbaar aanspreekt.
Literaire Fast Food
Veel lezers van Fourth Wing geven aan dat dit het boek is dat hen introduceerde aan het fantasygenre. Dat is ook wel te begrijpen. Het boek wordt ook wel vergeleken met de literaire equivalent van fastfood. Het verhaal is niet bijster goed geschreven, maar dat maakt het niet minder vermakelijk. Het is simpel en verslavend. Voordat je het weet ben je door de 500 pagina’s heen geracet en op weg naar het volgende boek. Het hoofdpersonage is iemand waarmee je je makkelijk kunt identificeren, waardoor het makkelijk is om jezelf als lezer in haar schoenen te verplaatsen. En wie wil nu niet het gevoel hebben dat ze een superkrachtige chosen one zijn die de aandacht heeft van de knapste en sterkste jongen van de school?
Wellicht dat de literaire elite neerkijkt op boeken die op deze manier worden geconsumeerd. Maar niet alles hoeft literatuur te zijn. Niet alle proza hoeft diepere betekenissen te hebben die eindeloos geanalyseerd kunnen worden in de lessen Nederlands. Het is voor niemand leuk om je door een verhaal te moeten worstelen alleen omdat anderen bepalen wat wel en geen literatuur is. Sommige mensen hebben de voorkeur voor literaire fastfood en dat is okay.
Kom maar op met de draken
Inmiddels ben ik al door Fourth Wing heen en gaat het ook snel met het vervolg Iron Flame. Na genoeg ingewikkelde boeken te hebben gelezen is het leuk om mezelf even te verliezen in fictie waarin ik de wereld weer moet redden. Soms kan geluk in lezen zo simpel zijn.
