Their Will Undone lijkt op eerste oogopblik precies de zoveelste romantasy die de markt overheerst. Je kent het recept inmiddels uit je hoofd. Een dappere heldin uit niemandsland offert zich op voor haar “zwakkere” zus (hallo, Katniss Everdeen). Een stoïcijnse lijfwacht moet haar veilig afleveren bij een tirannieke heerser. Het is haat op het eerste gezicht, maar ze blijken gedurende hun reis natuurlijk onweerstaanbaar tot elkaar aangetrokken. Ergens onderweg blijkt de hoofdpersoon óók nog eens “The Chosen One” te zijn. En begint de love interest te twijfelen aan zijn trouw aan het regime dat hij jarenlang zonder vragen heeft gediend. Met nieuwsgierigheid en enige scepsis begon ik aan dit boek.
Waar gaat Their Will Undone over?
In een rijk dat losjes geïnspireerd is op het Inca-rijk wordt Nina geselecteerd om de nieuwe vrouw van de keizer te worden. Om haar zus te beschermen neemt ze vrijwillig haar plaats in, waarna ze wordt opgesloten in een ‘acclahuasi‘, een instelling waar jonge vrouwen worden voorbereid op een leven als echtgenote of dienares van de elite. Wanneer de loyale legerofficier Kasik de opdracht krijgt haar veilig naar het keizerlijk paleis te begeleiden, begint de reis die niet alleen hun onderlinge wantrouwen op de proef stelt, maar ook alles wat ze denken te weten over macht, religie en de geschiedenis van hun rijk. Terwijl Nina een mysterieuze magie in zichzelf ontdekt en het hof steeds meer geheimen prijsgeeft, raken beiden verstrikt in een politiek spel waarin loyaliteit gevaarlijker blijkt dan verraad.

Waarom het niet je traditionele Romantasy is
Ondanks de voorspelbare formule wist Their Will Undone me volledig te pakken. Niet omdat de romantiek vernieuwend is. Verre van eerlijk gezegd. Slow burn? Uiteraard. Enemies-to-lovers? Aanwezig. Verboden liefde? Afgevinkt. Een grumpy mannelijke love interest en “The Chosen One” die er niet om heeft gevraagd? Dit boek heeft het allemaal. Wie puur op zoek is naar een revolutionaire romantasy, gaat die hier niet vinden. Wat dit boek wél doet, is iets wat opvallend weinig romantasy tegenwoordig nog probeert. Their Will Undone gebruikt de romantiek niet als einddoel, maar als een middel om grotere maatschappelijke vragen te onderzoeken.
De Inca-geïnspireerde wereld is meer dan een exotische achtergrond waar toevallig wat tempels en goden zijn neergezet. De geschiedenis, religie en politieke structuren vormen de drijfkracht van het verhaal. Thema’s als kolonialisme, sociale ongelijkheid, religieuze manipulatie en macht zijn voortdurend aanwezig en geven het boek een intellectuele laag die binnen het genre weinig wordt gerepresenteerd. Juist om deze reden word je voortdurend uitgedaagd.
Gevangen in je eigen tralis
De personages illustreren dat misschien nog wel beter dan de wereld zelf. Zowel Nina als Kasik zitten gevangen in systemen die hen vertellen wie ze horen te zijn. Nina wordt beperkt door maatschappelijke verwachtingen rondom vrouwelijkheid, terwijl Kasik jarenlang blind gelooft in een regime dat zijn loyaliteit misbruikt. Hun ontwikkeling draait daardoor niet alleen om verliefd worden, maar vooral om het afbreken van overtuigingen die ze hun hele leven als waarheid hebben beschouwd. Precies om deze redenen maakt hun karakterontwikkeling vele malen interessanter dan hun romantiek. Ook interessant is hoe “karakterontwikkeling” hier niet per se van slecht naar goed betekent. Nina trotseert een onbekend onderdrukkend pad dat een uitbarsting van emoties garandeert. Dit is zeker geen coming-of-age, maar meer een coming-of-rage. Kasik daarentegen lijkt de hele tijd in een soort identiteitscrisis te zitten. Wie moet hij geloven? Zijn hoofd of hart? Toch ontkomt het boek niet aan wat kritiek. Het meest opvallende struikelblok vond ik de manier waarop gender wordt uitgewerkt. Enerzijds presenteert de samenleving vrouwen als zwak, ondergeschikt en politiek irrelevant. Anderzijds blijken juist verschillende vrouwelijke personages uitzonderlijk veel invloed en macht te bezitten. Deze tweevoudigheid kan fascinerend zijn, maar Valldeperas werkt die tegenstelling niet consequent uit. Is het patriarchale onderdrukken een ideologie die de werkelijkheid verbergt? Of is het simpelweg een inconsistente wereldbeleving? De vraag bleef gedurende het boek bij mij hangen.

De potentie is er
Bovendien durft het boek uiteindelijk minder risico’s te nemen dan de thematiek doet vermoeden. Regelmatig koos de auteur voor de veilige route van bekende romantasyconventies, terwijl de politieke en religieuze intriges juist vroegen om meer morele complexiteit en minder voorspelbaarheid. Dat is misschien wel de grootste frustratie met Their Will Undone. Het verhaal laat voortdurend zien hoeveel méér het had kunnen zijn. Maar misschien is het tegelijkertijd ook het grootste compliment. Want ondanks die voorspelbare plot bleef ik doorlezen. Niet vanwege de vraag óf Nina en Kasik verliefd zouden worden, dat antwoord kende ik vanaf hoofdstuk twee al, maar vanwege de wereld, mythologie en politieke spanningen. Dit onderscheidt Their Will Undone van de massa romantasyboeken. De wereldkaart voorin het boek, de woordenlijst achterin en de zorgvuldig opgebouwde wereld versterken de connectie met het historische Inca-rijk alleen maar. Je merkt dat de auteur niet simpelweg een romance wilde schrijven in een fantasiewereld. Juist het omgekeerde. Een fantasiewereld waarin romantiek slechts één onderdeel is van een veel groter verhaal. Het is een rode draad verweven in een groots tapijt.
Toch een pakkend einde
En toen kwam de finale. Ik zat op het puntje van mijn bed, schreeuwde tegen fictieve personages, had de urgentie om het boek dicht te smijten uit frustratie, en eindigde met mijn mond wijd open. Valldeperas bewijst dat een verhaal niet volledig origineel hoeft te zijn om indruk te maken. Originaliteit zit niet alleen in het bedenken van nieuwe tropes, maar vooral in de vragen die een auteur durft te stellen. Hopelijk durft het vervolg nog één stap verder te gaan. Minder vertrouwen op de veilige conventies van romantasy en meer ruimte geven aan de politieke, historische en religieuze lagen die dit eerste deel zo sterk maken. Want juist dáár ligt de magie van Their Will Undone.

