In Sevenum in Limburg vind je Toverland: een pretpark met 28 attracties (exclusief speeltuinen) verdeeld over 6 themagebieden. Dat zijn net iets meer attracties dan de Efteling momenteel heeft (als we het sprookjesbos als 1 attractie tellen en speeltuinen buiten beschouwing laten). Hoge achtbanen, spetterende wildwaterattracties, spannende droptowers en gezellige familie-attracties. Weet dit park met veel minder naamsbekendheid het van gigant Efteling te winnen?

Sprookjesbos vs Land van Laaf vs Waterdwarf Alley
Waar Eftelingparel het Sprookjesbos tientallen taferelen heeft om te bewonderen, heeft Waterdwarf Alley in Toverland er een stuk of 5. Als we alleen naar kwantiteit zouden kijken, gaat er natuurlijk een punt naar de Efteling.
Maar! Het leuke aan Waterdwarf Alley is dat er samenhang is tussen de huisjes en beelden. Het is echt alsof je door een klein dorpje loopt met een hele eigen worldbuilding en magiesystemen. Vergelijkbaar met het Land van Laaf dus. En alle taferelen zijn interactief. Je kunt aan hendels trekken, zandlopers omdraaien en op harten drukken om iets te laten gebeuren.
Is Toverland daarmee de winnaar op gebied van fantasie? Nee, want veel van de interatieve elementen waren (deels) stuk. Omdat ik na het hoogseizoen ben gegaan, durf ik niet te zeggen of dat altijd zo is, maar dat doet wel af aan de algemene beleving. En Waterdwarf Alley had eigenlijk veel groter moeten zijn, zodat er niet ineens een soort gevangenis tegenover de smidse staat. Voelt toch een beetje gek. Ook Morgana mag veel meer aandacht krijgen, gemiste kans!
Dus, de Efteling wint deze ronde, maar Toverland heeft zeker potentie om de Efteling te verslaan als ze Waterdwarf Alley met aandacht uitbreiden. 1-0 voor de Efteling.

Symbolica vs Villa Toverhoed
Toverland heeft geen magische dark ride om te concureren met Symbolica, maar ze hebben wel “interactieve belevingen”: Exploria Magica, het Magiezijn en Villa Toverhoed. Nou moet je eerst een toverstaf kopen om Exploria Magica en het Magiezijn in actie te zien, dus in dit geval hebben we het alleen over Villa Toverhoed. Daar is namelijk een mandje gratis leenstaffen beschikbaar.
Waar je bij Symbolica op een schermpje klikt om dingen te laten bewegen, doe je dat in Toverland met een knopje op je staf. Je wijst naast een lichtgevend sterretje, drukt op het knopje en tovert de hele boel bij elkaar. Daardoor zit je veel dieper in de belevingswereld, ook omdat je door het huis heen loopt in plaats van in een karretje zit. Ondanks dat Villa Toverhoed er niet zo gelikt uitziet als Symbolica, tellen we dit als een gelijkspel.

We moeten het over achtbanen hebben
Zelf ga ik nooit in achtbanen, dus moet ik vertrouwen op de groep met wie ik pretparken bezoek. Deze bronnen vertellen me dat de Efteling (met de Baron, Python, Vogelrok, Vliegende Hollander, Joris en de Draak en Max en Moritz) het toch wint van Toverland, ondanks dat er op kwantiteit geen verschil is (6 vs 6). Dan hebben we het over de Fenix, Pixarus, Dwervelwind, Troy, Booster Bike en kinderachtbaan Toos-Expres.
Als we het niet over kwaniteit hebben, waarop beoordelen we deze categorie dan?
- Algehele ervaring: achtbanen van de Efteling zijn beter uitgewerkt, mooier aangekleed en hebben meer sfeer
- Techniek: ook hier zit de Efteling op een hoger niveau
- Aantrekkelijk voor een breed publiek: de Toos-Expres is voor volwassenen echt niet zo interessant, terwijl familie-achtbanen van de Efteling ook nog wel te doen zijn voor een oudere doelgroep
- Thrill-duur: bij bijvoorbeeld de Vliegende Hollander en de Baron is het echte “achtbaangedeelte” nogal kort, dus dan kun je beter in de Troy of Booste Bike zitten
- Originaliteit: met Pixarus laat Toverland een blijvende indruk achter. Je kunt jezelf namelijk over de kop sturen in deze attractie
Ook op gebied van kwaliteit is het verschil niet gigantisch. De Efteling doet het nét iets beter, maar persoonlijk vind ik dat de pretparken hier een gelijkspel mogen krijgen. Dan is de tussenstand: 2-1 in het voordeel van de Efteling.

Fata Morgana vs Gondoletta vs Merlin’s Quest
In de Fata Morgana waan je je in de wereld van 1001 nachten met indrukwekkende animatronics en sfeervolle muziek. Ook in Melin’s Quest vaar je in een bootje, maar word je meegenomen op een reis door de wereld van de legendarische tovenaar en allerlei draken. De gedeeltes waar daadwerkelijk iets gebeurt, zijn hartstikke leuk. Zeker je ontmoeting met Merlijn is erg gaaf, want je wordt omringd door stapels boeken en zwevende objecten. Het probleem is dat er tijdens een groot deel van de rit niets gebeurt. Het is lastig om te zeggen of dit komt door kappotte animatronics en effecten of dat de rit altijd al zo bedacht is.
Kortom: in deze staat wint Merlin’s Quest het niet van de Fata Morgana, maar wel van de Gondoletta. Bij de Gondoletta gebeurt namelijk helemaal amper iets. En Merlin’s Quest is ook weer niet zó heftig dat je geen bammetje kunt eten onderweg. Dat maakt de stand 3-2 voor de Efteling.
Eerder kotsen in de Efteling of in Toverland?
Waar de Efteling 3 attracties heeft met het doel om je misselijk te maken (Villa Volta, het schommelschip en de ronddraaiende Sirrocco), tikt de teller bij Toverland flink aan. In Sevenum hebben ze niet 1 maar liefst 2 schommelschepen. Natuurlijk mogen de Theekopjes niet ontbreken als antwoord op Sirrocco, net als Jumping Juna, Tolly Molly, Karussell en het Wirbelbaum dynamisch reuzenrad die vergelijkbaar zijn. Daarnaast hebben beide pretparken een zweefmolen, waar ik zelf nog vaak groen uit kom. Dat betekent dat Toverland een minpunt krijgt: 3-1 Efteling.

Voor waterattracties hoef je niet in de Efteling te zijn
Het is geen verrassing dat je voor waterattracties bij de Efteling echt aan het verkeerde adres bent. In deze categorie verliest de Efteling het consistent van bijvoorbeeld Walibi, Movie Park Germany, Europapark en Phantasialand. De Piraña in de Efteling wint het alleen van Disneyland, die helemaal geen waterattracties heeft.
Hoe scoort Toverland op nattigheid? De Djengu River is vergelijkbaar met de Piraña, dus dat blijft een gelijkspel. De boomstammen van Expedition Zorg zijn erg leuk, maar Toverland maar echt het verschil met de Drakenslangen waterglijbanen. Dat is een attractie waar mijn vrienden en ik meerdere malen in zijn geweest en in zouden kunnen blijven gaan. Zonder dat je er zeiknat van wordt! Dikke punt voor Toverland dus: 3-2.
PS: Toverland heeft ook speeltuinen waar je met water aan de gang kunt. Extra lekker als het snikheet is!

Droomvlucht of Garden Tour?
Om eerlijk te zijn heeft Toverland geen attractie die echt vergelijkbaar is met de Droomvlucht. De Garden Tour is geen dark ride, maar neemt je wel mee op een betoverende reis door Merlijns tuin vol magische bijen. Heel sfeervol, alleen erg kort én veel van de effecten waren helaas stuk. De Garden Tour is een van mijn favoriete attracties in Toverland en alsnog kan deze het niet van de Efteling winnen. Dat geldt trouwens ook voor de Paarden van Ithaka, Morrel Truckjes en de rondrit van het Klokhuis. Die zijn niet sfeervol genoeg om echt indruk te maken.

Pagode of Dragonwatch?
In de Pagode kun je rustig uitkijken over de Efteling, maar in Toverland is elke attractie met uitzicht een (familie-)thrillride. In de Dragonwatch, Coco Bolo en het Vliegende Tapijt maak je een vrije val van verschillende intensiteiten. Het hangt dus af van waar je behoefte aan hebt. Met de komst van Hooghmoed heeft de Efteling ook een vrije val voor kinderen, maar in Toverland heb je wel meer keuze. Gelijkspel dus: 4-3.
Toverland heeft een funhouse: Villa Fiasko
Iets dat ik achteraf in de Efteling mis, is een funhouse. In Phantasialand heb ik namelijk ontzettend veel plezier beleefd in Das Verrückte Hotel Tartüff. Toverland biedt met Villa Fiasko een soort uitgekleede versie van Hotel Tartüff. Er is binnen in de attractie helaas weinig aankleding en veel van de effecten waren helaas weer stuk. Ondanks dat Villa Fiasko echt wel wat liefde van Toverland verdient, verslaat deze attractie de Efteling door een gebrek aan concurrentie: 4-4.

Hoe doen de pretparken het verder?
In de inleiding hebben we al geconstateerd dat de Efteling en Toverland een vergelijkbaar aantal attracties hebben, als we de speeltuinen niet meerekenen. Wel is de Efteling een stuk groter en niet eens zoveel duurder: 56 euro ten opzichte van ongeveer 48 euro op z’n duurst bij Toverland. Daarnaast:
- Efteling en Toverland hebben allebei weinig tot geen transportattracties. De Efteling verdient een punt met de stoomtrein
- Toverland heeft geen attractie die kan concurreren met de Danse Macabre, dus wederom punt Efteling
- De Katara waterfontein van Toverland haalt het niet bij Aquanura
- De Efteling heeft meer opties om eten, drinken en souvenirs te halen, en biedt ook meer vega(n) opties aan dan Toverland
- Toverland heeft ook Haunted Experiences tijdens het Halloweenseizoen, iets waar de Efteling van weg blijft
Geen game changer, maar wel leuk om te benoemen: Toverland heeft zelfs gethematiseerde toiletten in de vorm van een eenhoornstal met schilder op de deuren en stro uit het plafond.
Conclusie: de Efteling wint het toch van Toverland
De oplettende lezer merkt dat de stand hiermee uitkomt op 8-5 voor de Efteling. Over het algemeen is de gigant uit Kaatsheuvel dan ook wat sfeervoller, biedt het een volledigere ervaring (proviant & souvenirs) en is er minder kapot. Toch heb ik me met een dagje Toverland prima vermaakt.
Toverland is alleen geen pretpark waar ik ieder jaar heen hoef, zeker niet buiten het hoogseizoen. Ondanks dat de wachtrijen eigenlijk niet bestaan in september, is er ook helemaal geen entertainment en werken de attracties met een wisselschema. Dat betekent dat sommige attracties een groot deel van de dag gewoon uit staan. Niet ideaal. Maar is het ’t waard om in de wachtrij te staan in Toverland? Laat het weten in de comments.
